Eksponat marca 2019

 

Pistolet maszynowy Sten Mk. II

(Royal Small Arms Factory  Enfield, 1942 r. – 1944 r.)
numer inwentarzowy LMW-KI-911

 Na początku II wojny światowej armia brytyjska nie posiadała w swoim arsenale pistoletów maszynowych. Jednak bolesne doświadczenia z walk we Francji w maju i czerwcu 1940 r. uzmysłowiły konieczność posiadania broni tego rodzaju. Aby nadrobić stracony czas postanowiono skonstruować broń maksymalnie uproszczoną, przeznaczoną do szybkiej, masowej produkcji. Podjęła się tego zadania firma Royal Small Arms Factory w Enfield, gdzie głównym konstruktorem był inżynier Harold Turpin. Za model wyjściowy przyjęto sprawdzone niemieckie MP-38 i MP-40 strzelające amunicją kal. 9 mm x 19 Para. Prototyp pistoletu maszynowego przedstawiono w styczniu 1941 r., a po skróconych próbach i testach  - w czerwcu tego roku - rozpoczęto jego produkcję seryjną. Od pierwszych liter nazwisk - Shepperd (oficer odpowiedzialny za projekt), Turpin (główny konstruktor) oraz Enfield (siedziba wytwórni) wzięła się nazwa nowego pistoletu maszynowego - Sten.

 
Produkcją Stenów zajęły się trzy zakłady - w Enfield, Tyseley, Fazakerley. Później ograniczoną produkcję uruchomiono także w Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii. Od połowy 1941 r. do końca 1945 r. wyprodukowano 3 mln 750 tys. sztuk wszystkich jedenastu wzorów Stena - broni dziwacznej, niekształtnej, prymitywnej i szkaradnej, ale prawie tak samo skutecznej jak niemieckie MP-38 i MP-40.
 

Prosta konstrukcja Stena pozwalająca produkować go niemal w każdych warunkach, z dostępnych materiałów i w wielkich ilościach za niską cenę stała się inspiracją do podjęcia jego produkcji w warsztatach konspiracyjnych okupowanej Europy. W samej Polsce produkcją Stenów zajmowały się 23 wytwórnie, w tym ta najsłynniejsza - Fabryka Łóżek i Sprzętu Szpitalnego Konrada Jarnuszkiewicza w Warszawie. Poza stolicą działały wytwórnie w Krakowie, Skarżysku-Kamiennej, Suchedniowie, Radomiu. Szacuje się, że od 1943 r. wyprodukowano w nich nieco ponad 2 tys. sztuk pistoletów maszynowych Sten w odmianie Mk. II.

Sten to broń działająca na zasadzie odrzutu zamka swobodnego. Zasilana jest z dwurzędowego magazynka pudełkowego mieszczącego 32 naboje. Magazynki to jedna ze słabych stron tej broni - mocna sprężyna podajnika utrudnia ładowanie, a drobna deformacja szczęk magazynka powoduje zacięcia. Do komory zamkowej przyspawane są stałe przyrządy celownicze - celownik przeziernikowy i muszka. Pod komorą zamkową (w obudowie) osadzony jest mechanizm spustowy składający się z języka spustowego, dźwigni spustowej, szyny spustowej ze sprężyną oraz przełącznika rodzaju ognia. Łatwo odłączana od broni kolba nie posiada chwytu pistoletowego i wykonana jest z giętych profili stalowych.
 

Pistolet maszynowy Sten Mk. II o numerze broni F083925 trafił do zbiorów muzeum w Drzonowie na początku 1986 r. z JW 2596 Żurawica.

 

Dane techniczne:

Kaliber 9 mm
Nabój 9 mm x 19 Para
Długość broni 762 mm
Długość lufy 197 mm
Szybkostrzelność teoretyczna 540 strz./min.
Zasięg skuteczny ognia 180 m
Masa broni z amunicją 3,4 kg
Magazynek pudełkowy na 32 naboje

 

Tekst i zdjęcia: Tadeusz Blachura 

***

 

W akwarelowym ujęciu

 

Wystawa czasowa

"W akwarelowym ujęciu" - malarstwo Izabeli Sak

 

Na wystawie zaprezentowano 40 prac autorki, których tematyka regionalnej kultury urzeka ujęciem naturalnej formy i barwy.
Akwarele dostępne do oglądania do 30 kwietnia 2019.

Skansen w Ochli

Pałac w Zatoniu

Pałac w Zatoniu - fragment dzieła

 

***

 

Eksponat lutego 2019

 

Mundur kpt. o. Bernarda Rafała Ciesielskiego kapelana 7. Pułku Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego
(LMW-KI-2271)

 

Na mundur składają się: czarny beret z wyszytym białą nicią na granatowej podkładce orłem, kurtka mundurowa typu battle-dress w kolorze khaki z nałożonym pasem parcianym z mosiężną klamrą. Do zestawu dołożona współczesna koszula kapłańska z koloratką.

 

Na naramiennikach kurtki doszyte po trzy, metalowe gwiazdki (oznaka stopnia kapitana) oraz metalowe inicjały KS, noszone na cześć patrona pułku (gen. Kazimierza Sosnkowskiego). Na wykładanym kołnierzu przypięte nieregulaminowe (w świetle literatury oraz zdjęć z epoki krzyż powinien być umieszczony na granatowej patce), metalowe krzyże – oznaczenie duszpasterstwa wyznań chrześcijańskich. Nad lewą kieszenią cztery baretki medali: Krzyża Walecznych, 1939-1945 Star, Italy Star, War Medal 1939-1945. Na kieszeni odznaka pamiątkowa 7. Pułku Strzelców Konnych Wielkopolskich. Na lewym rękawie haftowana, sukienna oznaka 3. Dywizji Strzelców Karpackich, a na prawym honorowa oznaka 8. Armii Brytyjskiej. W szczycie rękawów naszywki Poland.

  

7. Pułk Ułanów został oficjalnie odtworzony w ramach Polskich Sił Zbrojnych 18.01.1945 r. jako pułk rozpoznawczy 3. Dywizji. Ojciec Ciesielski funkcję kapelana pułku objął 3 lipca 1945 r. i pełnił ją do 18.06.1946 r., współtworząc w nim szkołę powszechną dla żołnierzy pułku. Kapelan był ciepło wspominany przez żołnierzy, co potwierdza fragment kroniki pułku „…[o. Bernard] nie tylko wspierał nas swą modlitwą, lecz przez cały okres życia wśród nas świecił przykładem cnót człowieczych, pogody ducha i pięknego koleżeństwa”.

 

O. Ciesielski do wojska został wcielony po wyzwoleniu przez Aliantów Rzymu. Do wiecznego miasta trafił w 1940 r. i pełnił tu funkcję sekretarza generała (najwyższego przełożonego) zakonu Karmelitów. W tym czasie m.in. organizował pomoc i schronienie dla Żydów, których od 1943 r. deportowano do obozów zagłady. Wcześniej, od października 1939 r., sprawował opiekę duchową nad polskimi żołnierzami internowanymi na Łotwie (gdzie zorganizował m.in. polską bibliotekę), a następnie w Szwecji. Po wojnie związany był głównie z klasztorem Karmelitów w Munster w stanie Indiana. Zmarł w 1989 r.

 
Ks. kapelan ojciec B. R. Ciesielski i por. W. Rubnikowicz. Fot. Księga Dziejów 7 Pułku Ułanów Lubelskich im. gen. Kazimierza Sosnkowskiego, pod red. J. Smoleńskiego i M. W. Żebrowskiego, Londyn 1969 r.
 

Tekst: Błażej Mościpan
Zdjęcia: Paweł Pochocki

***

Symbole naszej historii II

 

Wystawa planszowa

"Symbole naszej historii" cz II

 

 Wypożyczona dzięki uprzejmości Biura Edukacji Narodowej IPN w Rzeszowie.
Na 17 tablicach zaprezentowano wiele ciekawych faktów z naszej historii...

Wystawa dostępna do oglądania do 30. kwietnia 2019

***

Imprezy w LMW 2019

 

Imprezy LMW 2019

 

XIII  EUROPEJSKA  NOC  MUZEÓW

18. maja 2019 - godz.18.00 - 23.00


 

PIKNIK  CZOŁGISTY 

16. czerwiec 2019 - godz. 10.00 - 17.00


  

PIKNIK  MILITARNY

15. sierpień 2019 - godz. 10.00 - 17.00

 

 

NARODOWE  ŚWIĘTO  ODZYSKANIA  NIEPODLEGŁOŚCI

11. listopad 2019 - godz. 10.00 - 16.00

***