Eksponat sierpnia 2014 R-23R-T

Lotniczy pocisk rakietowy R-23R/T 

R-23 (oznaczenie fabryczne K-23) – radziecki pocisk rakietowy  typu powietrze-powietrze, przeznaczony
do zwalczania celów powietrznych na średnich dystansach, naprowadzany termicznie lub półaktywnym systemem radiolokacyjnym korygowanym bezwładnościowym systemem nawigacyjnym w zależności od wersji. Pocisk zaprojektowano jako uzbrojenie samolotów myśliwskich MiG-23. W nomenklaturze NATO
nosi on oznaczenie AA-7 Apex  (ang.- wierzchołek). R-23 jest porównywany do amerykańskiego AIM-7 „Sparrow”, choć nie są to konstrukcje powstałe w oparciu o podobne założenia.

Opracowanie przeznaczonego dla nowego myśliwca Mikojana pocisku oznaczonego „Sistiema K-23” rozpoczęto w 1966 roku w zakładach "Wympieł". Przeznaczeniem nowej broni miało być zwalczanie szybkich bombowców nieprzyjaciela lecących na dużych wysokościach i atakowanie ich spoza zasięgu widoczności (w owym czasie amerykanie projektowali bombowiec XB-70 „Valkyrie”).

Aby rakieta była skuteczna w szerokim zakresie planowano zastosować podwójny system naprowadzania czyli głowicę z półaktywnym radarowym oraz termicznym samonaprowadzaniem. Ostatecznie ze względu na duże problemy techniczne w realizacji powstałe podczas konstrukcji zrezygnowano z tego pomysłu. Rozwiązanie uproszczono, projektując pocisk z dwoma różnymi głowicami, zakładając, że każdy samolot będzie przenosił po jednej rakiecie każdego rodzaju .


Pierwsze odpalenia pocisku miały miejsce jesienią 1967 roku, a w styczniu 1974 został on przyjęty do uzbrojenia i oznaczony R-23R - naprowadzany półaktywnym systemem radarowym z głowicą RGS
oraz R-23T w wersji z naprowadzaniem termicznym głowicą TGS. Poza sposobem naprowadzania oba pociski były identyczne, z takim samym silnikiem i prętową (fragmentacyjną) głowicą bojową o promieniu rażenia około 10 metrów.

W 1975  roku rozpoczęto projekt unowocześnienia pocisku R-23 dla potrzeb nowej wersji myśliwca czyli 
MiG-23ML. Nowa odmiana naprowadzana termicznie, oznaczona jako R-24T została wyposażona w czulszy sensor podczerwieni, a naprowadzana radiolokacyjnie R-24R uzyskała możliwość zmiany celu już po wystrzeleniu, zwiększyła się zdolność do przechwytywania celów na wyższym pułapie - do 25 000 metrów. Obie wersje wyposażono w silnik o większym ciągu i cięższą o 10 kg głowicę bojową. Minimalny zasięg z jakiego można było przechwycić cel za pomocą głowicy TGS udało się zmniejszyć do 500 metrów.

Pocisk R-24 pozostał w uzbrojeniu lotnictwa rosyjskiego do 1997 roku, do momentu wycofania ze służby samolotów  typu MiG-23ML / MLA / MLD. Licencyjną produkcję partii pocisków R-23 podjęto w Rumunii pod oznaczeniem A-911.

.
 

  Dane taktyczno-techniczne : 

  - długość : 4,5 m (R-23R), 4,2m (R-23T) 
  - średnica  : 223 mm
  - rozpiętość : 1000 mm
  - prędkość :  3 Ma (około 3700 km/h)
  - masa pocisku : 225 kg (R23R) – 215 kg (R-23T)
  - masa głowicy : 25 kg
  - typ głowicy bojowej - odłamkowo-burząca (prętowa)
  - zasięg od 1500 m do 45 km

Foto i tekst : J.Sobociński